De kattenziekte FIP (10) - update augustus 2026


 

1. INLEIDING

 

In 2018 adopteerden wij Janneke uit Bulgarije. Haar redster zet zich in voor zwerfkatten en werd daar regelmatig geconfronteerd met FIP. In die tijd was FIP vrijwel altijd dodelijk.
Toch waren er katten die werden gered met GS-441524, een antiviraal middel dat toen nog niet legaal beschikbaar was voor katten.
Sindsdien is er gelukkig veel veranderd. In deze tiende blog een update over de ontwikkelingen rond FIP en de behandeling.



2. WAT IS FIP?



FIP staat voor Feline Infectieuze Peritonitis. De ziekte ontstaat wanneer het relatief onschuldige kattencoronavirus in een kat verandert en vervolgens een ernstige ontstekingsreactie veroorzaakt.
Kattencorona is niet besmettelijk voor mensen of andere dieren. Het veroorzaakt meestal milde klachten aan de darmen en/of luchtwegen. Bijna iedere kat komt er in zijn leven wel eens mee in aanraking. Bij een klein aantal katten verandert het virus echter in de ziekte FIP.
FIP zelf is niet besmettelijk. Zonder behandeling is FIP helaas dodelijk.


 

3. DE VERSCHILLENDE VORMEN VAN FIP

 

Er zijn op dit moment vier vormen van FIP bekend.

3.1 Natte FIP: hierbij ontstaat vocht in de buikholte en/of borstkas. De kat kan hierdoor een dikke buik krijgen of benauwd worden.

3.2 Droge FIP: hierbij ontstaan ontstekingshaarden in organen. De klachten zijn afhankelijk van de aangetaste organen.
Bij droge FIP kunnen ook de ogen of het zenuwstelsel worden aangetast.

3.2.1 Oculaire FIP: hierbij zijn de ogen aangetast. De ogen kunnen een waas krijgen en de pupillen kunnen verschillen in grootte.

3.2.2 Neurologische FIP: hierbij zijn de hersenen en/of het zenuwstelsel aangetast. De kat kan bijvoorbeeld problemen krijgen met bewegen, evenwicht of coördinatie.



4. VAN ILLEGAAL MIDDEL NAAR BEHANDELING

 

In 2016 ontdekte professor Niels Pedersen met zijn team dat GS-441524 veelbelovend was bij de behandeling van FIP. In het eerste onderzoek overleefden 25 van de 31 behandelde katten.
GS was echter niet geregistreerd als diergeneesmiddel. Daardoor ontstond wereldwijd een illegale markt. Vooral in landen als Bulgarije en Turkije werden katten met FIP ermee behandeld.
De behandeling was duur en de kwaliteit van illegaal verkregen middelen was niet altijd gegarandeerd. Tegelijkertijd leverden deze behandelingen belangrijke kennis op voor verder onderzoek.


5. NEDERLAND

 

Op 19 juni 2023 startte in Nederland een gecontroleerd behandeltraject met GS-441524, in samenwerking met de Universiteit Utrecht en deelnemende dierenklinieken.
Inmiddels is ook Nederlands onderzoek gepubliceerd. In deze studie werden 127 katten met bevestigde of zeer waarschijnlijke FIP behandeld. De totale overleving was 78%. Bij katten met oculaire FIP was de overleving 100% en bij neurologische FIP 60%.

GS-441524 wordt in Nederland onder gecontroleerde omstandigheden bereid en gebruikt binnen het veterinaire behandeltraject. Ook remdesivir (een antiviraal geneesmiddel) kan bij FIP worden ingezet.

 

6. DE TOEKOMST

 

GS-441524 is nog niet overal een officieel geregistreerd diergeneesmiddel voor FIP. Wereldwijd wordt daarom verder onderzoek gedaan naar onder andere dosering, veiligheid en de behandeling van neurologische en oculaire FIP.
Maar wat een verschil met 2018. Toen was GS voor veel katten een duur en illegaal redmiddel. Nu kan FIP bij veel katten succesvol worden behandeld, en wordt GS-441524 steeds verder wetenschappelijk onderzocht en gereguleerd.

Precies 5 jaar geleden - op 22 augustus 2021 - schreef ik mijn eerste blog over FIP. Die sloot ik af met: “Zonder behandeling sterven alle katten met FIP. Met behandeling overleeft driekwart van deze katten. (...) Ik duim dat hun ervaring de kennis zal geven om steeds meer katten te redden.”

Mijn wens van toen is werkelijkheid geworden. Steeds meer katten met FIP kunnen worden gered. Daar ben ik ontzettend dankbaar voor.

 

7. GERAADPLEEGDE BRONNEN

Universiteit Utrecht 
https://www.uu.nl/organisatie/apotheek-diergeneeskunde/patienteigenaren/feline-infectieuze-peritonitis-fip

International Cat Care 
https://icatcare.org/articles/feline-infectious-peritonitis-fip

Wetenschappelijk onderzoek naar GS-441524 in Nederland 
https://doi.org/10.1177/1098612X251407741

Dr. Niels Pedersen / UC Davis 
https://www.vetmed.ucdavis.edu/faculty/niels-pedersen


Eerdere FIP-blogs van Superjanneke 
https://superjanneke.blogspot.com