1. INLEIDING
Bij de dierenarts kregen we te horen dat Janneke FORL
heeft. Een aandoening die ik niet kende, waarbij het gebit van binnenuit wordt
afgebroken. Omdat katten meesters zijn in het verbergen van pijn, is onze rol
als baasje cruciaal. In deze blog vind je wat FORL is en, nog belangrijker, hoe
jij je kat hierbij kunt helpen.
2. FORL
2.1 Wat is FORL
FORL staat voor Feline Odontoclastic Resorptive Lesions,
maar wordt ook tandresorptie of tandhalslaesies genoemd. In begrijpelijk
Nederlands betekent het: katten-tandbederf van binnenuit.
Normaal gesproken heeft een kat cellen (odontoclasten) die
de glazuurlaag van de tanden netjes vernieuwen om het gebit gezond te houden.
Bij FORL slaan deze cellen als het ware op hol. In plaats van opruimen en
vernieuwen, breken ze het eigen tandweefsel en de tandwortel in rap tempo af.
Zijn katten de enige pechvogels?
Ja, eigenlijk wel. Waar wij mensen 'gewone' gaatjes krijgen door bacteriën van
buitenaf (cariës), krijgt een kat gaatjes van binnenuit. Het komt heel soms
voor bij honden, maar bij andere huisdieren zie je het praktisch nooit. Waarom
juist katten de pechvogels zijn, is voor onderzoekers nog steeds een raadsel.
Het heeft waarschijnlijk te maken met hun specifieke gebitsopbouw en
immuunsysteem.
2.2 Hoe ontstaat FORL
FORL is een veelvoorkomende aandoening. Het kan in principe bij elke kat
toeslaan, al zien we het wel wat vaker bij raskatten en katten ouder dan 5
jaar.
De exacte oorzaak is nog onbekend. Dierenartsen gaan uit van een combinatie van
factoren. Erfelijke aanleg speelt een rol, maar ook ontstekingen in de mond,
tandplak, tandsteen, voeding en zelfs bepaalde virussen (zoals het Feline
Calicivirus) kunnen de cellen triggeren om actief tandweefsel te gaan afbreken.
2.3. Kan je FORL voorkomen of genezen
FORL kan je helaas niet voorkomen en niet genezen. Als een tand of kies eenmaal
is aangetast, is trekken de enige oplossing. Maar gelukkig is er ook goed
nieuws: katten bloeien enorm op als die pijnlijke tanden eenmaal weg zijn. Ze
kunnen zelfs prima brokjes eten zonder tanden en kiezen.
3. ZORGEN VOOR EEN KAT MET FORL
3.1 Let op de kleine (pijn)signalen
Omdat FORL meestal net onder de tandvleesrand begint, zie
je er aan de buitenkant vaak niets van. Let daarom goed op subtiele
veranderingen in het gedrag of eetpatroon van je kat:
- klapperen met de kaken tijdens het eten, of opvallend aan één kant kauwen
- ineens een sterke voorkeur hebben voor natvoer en brokjes laten staan
- overmatig kwijlen of een opvallend slechte adem
- met het pootje langs het mondje wrijven
- rood, gezwollen of bloedend tandvlees
- soms verloopt FORL volledig zonder aanwijzingen en ontdekt alleen de
dierenarts het
3.2 Poets het gebit (maar alleen met beleid!)
Heeft je kat op dit moment acute pijn? Poets dan absoluut niet, dat is veel te
pijnlijk.
Is het gebit van je kat (weer) rustig en pijnvrij? Dan helpt poetsen om
tandplak en tandvleesontstekingen te verminderen, wat de kans op verdere
FORL-ontwikkeling kan verkleinen.
- probeer het liefst dagelijks, maar minimaal 3 keer per week te poetsen
- gebruik een speciale kattentandenborstel of een wattenstaafje
- gebruik áltijd speciale kattentandpasta (humane tandpasta is giftig voor ze)
3.3 Ondersteun het gebit via voeding en spel
Vraag je dierenarts eens naar speciale voeding die de
mondgezondheid ondersteunt. Daarnaast kun je je kat speelgoed geven waar hij
lekker op kan kluiven, zoals Matatabi stokjes. Dit helpt op een natuurlijke
manier de tanden schoon te houden.
3.4 Sla de jaarlijkse controle niet over
Laat het gebit van je kat minimaal één keer per jaar
grondig controleren. Omdat FORL onder het tandvlees begint, is een dentale
röntgenfoto vaak de enige manier om het écht vast te stellen.
Tip: In februari doen veel dierenartsen mee aan de Maand
van de Gebitsverzorging. Je kunt dan vaak terecht voor een gratis
gebitscontrole. Vraag vooraf even na of jouw eigen dierenarts hier ook aan
meedoet.
4. TOT SLOT
Het is schrikken als je kat een diagnose zoals FORL
krijgt, maar met de juiste zorg, een oplettend oog en een fijne dierenarts zorg
je ervoor dat je kat snel weer pijnvrij en spinnend door het leven gaat.
5. GERAADPLEEGDE BRONNEN
Anicura: Site van de Anicura dierenartsen met
medische informatie over huisdieren – FORL bij katten
https://www.anicura.nl/over-
Blog Superjanneke: gebitsproblemen bij katten
superjanneke.blogspot.com/
Dierenkliniek Petcomfort: Site van deze dierenkliniek met medische informatie
over huisdieren - FORL kat
https://
Licg: Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren –
Februari, aandacht voor het gebit
https://www.licg.nl/nieuws/